* ( « هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْراهِيمَ الْمُكْرَمِينَ » ) * اين آيه شريفه به داستان وارد شدن ملائكه بر ابراهيم اشاره مىكند كه بر آن جناب در آمدند ، و او و همسرش را بشارتى داده گفتند : آمده‌ايم تا قوم لوط را هلاك كنيم . و در اين داستان آيتى است بر وحدانيت خداى تعالى در ربوبيت ، هم چنان كه قبلا نيز اشاره اى به آن شد . و در جمله * ( « هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ » ) * تعظيمى از امر اين قصه شده است . و منظور از كلمه « مكرمين » ملائكه اى است كه بر ابراهيم وارد شدند ، و اين كلمه ، وصف است براى كلمه « ضيف » . و اگر اين كلمه را مفرد آورده ، با اينكه ميهمانان ابراهيم چند نفر بودند ، ( به شهادت اينكه در وصف آنان فرمود « مكرمين » يعنى محترمين ) براى اين است كه در اصل كلمه « ضيف » مصدر است ، و مصدر تثنيه و جمع ندارد . * ( « إِذْ دَخَلُوا عَلَيْه فَقالُوا سَلاماً قالَ سَلامٌ قَوْمٌ مُنْكَرُونَ » ) * ظرف « اذ » متعلق به كلمه « حديث - داستان » در آيه قبلى است . و كلمه « سلاما » مقول قول ( حكايت سخن ) ملائكه است ، و عامل آن حذف شده و تقديرش « قالوا نسلم عليك سلاما » مىباشد . * ( « قالَ سَلامٌ » ) * - اين كلام ابراهيم حكايت پاسخى است كه وى به فرشتگان داد . و كلمه « سلام » مبتدايى است كه خبرش حذف شده ، تقدير آن « سلام عليكم » است . و اگر ابراهيم پاسخ خود را در قالب جمله اى اسميه آورد ، براى اين بود كه پاسخ بهترى به آنان داده باشد ، چون ملائكه سلام خود را در قالب جمله فعليه آورده و گفتند « نسلم عليك سلاما » ، و جمله فعليه تنها بر حدوث فعل دلالت دارد ، و ديگر دوام و ثبوت آن را نمىرساند ، به خلاف جمله اسميه كه دوام را مىرساند . در حقيقت آنان گفته‌اند يك سلام بر تو ، و وى فرموده هميشه سلام بر شما . * ( « قَوْمٌ مُنْكَرُونَ » ) * - از ظاهر كلام برمىآيد كه اين جمله نيز حكايت كلام ابراهيم ( ع ) باشد ، اما نه كلامى كه به گوش ميهمانان هم رسانده باشد ، بلكه كلامى است كه خودش با خود گفته ، و معنايش اين است كه : وقتى ايشان را ديد ، به نظرش ناشناس آمد ، در دل با خود گفت اينها چه كسانى هستند من اينها را نمىشناسم . و اين با آيه هفتاد سوره هود كه مىفرمايد « فَلَمَّا رَأى أَيْدِيَهُمْ لا تَصِلُ إِلَيْه نَكِرَهُمْ - و چون ديد دست به سوى طعام دراز نمىكنند ، فهميد غريبه و ناشناسند » منافات ندارد تا بگويى در آيه مورد بحث فرموده : به محض ديدن ، فهميد غريبه‌اند . و در آيه هود فرموده : در سر سفره فهميد غريبه‌اند و بدش آمد ،